Гісторыя кафедры ўсеагульнай гісторыі

Гісторыя кафедры.

Кафедра ўсеагульнай гісторыі была створана ў 1949 годзе на аснове кафедры гісторыі, якую ў першыя пасляваенныя гады ўзначальваў С.М. Арлоў.

У 1950 г. загадчыкам кафедры ўсеагульнай гісторыі быў прызначаны канд. гіст. навук, дацэнт К.В. Эле. Калектыў кафедры забяспечваў выкладанне шэрага профільных прадметаў. У прыватнасці, заг. кафедры дацэнт К.В. Эле выкладаў археалогію і гісторыю Старажытнага свету, дэкан гістарычнага факультэта А.М. Гурэвіч, які працаваў на кафедры, таксама выкладаў гісторыю Старажытнага свету. Гісторыю сярэдніх вякоў чытаў студэнтам Я.Г. Фейгенберг, а ў сярэдзіне 1950-х – канд. гіст. навук А.І. Скрыначка, Новую гісторыю краін Усходу – канд. гіст. навук Э.Б. Модзіна.

У 1970-я гады кафедра ўсеагульнай гісторыі была аб’яднана з кафедрай гісторыі СССР, загадчыкам якой з 1972 г. стаў канд. гіст. навук, дацэнт Г.С.  Еўдакіменка. У гэты перыяд на кафедры працавалі вядомы ўсходазнавец, доктар гіст. навук, прафесар А.А.  Бенядыктаў, гісторыю краін Азіі і Афрыкі выкладаў канд. гіст. навук, дацэнт В.Ф.  Маслюкоў. Курсы Новай гісторыі і гісторыі краін Азіі і Афрыкі чыталі выкладчыкі з Белдзяржуніверсітэта дактары гіст. навук, прафесары Л.М. Шнэерсон і Г.М. Трухноў. Напачатку 1980-х гг. кафедру ўзначаліла канд. гіст. навук, дацэнт З.М. Сарока.

У 1984 г. гэта кафедра гісторыі СССР і ўсеагульнай гісторыі была рэарганізавана і на яе базе былі створаны асобныя кафедра гісторыі СССР і кафедра ўсеагульнай гісторыі, першым кіраўніком якой стаў доктар гіст. навук, прафесар Р.Р. Лазько, які ўзначальваў кафедру да 2012 г. (з невялікім перапынкам). Спецыялізацыяй кафедры стала даследаванне новай і навейшай гісторыі краін Еўропы. У 1970-х – 1980-х гг. на кафедры працавалі медыявіст канд. гіст. навук, дацэнт А.А. Цітова, германіст канд. гіст. навук, дацэнт Л.М. Гаранін, археолаг канд. гіст. навук, дацэнт У.У. Багамольнікаў. У канцы 80-х  – пачатку 90-х гг. ХХ ст. на кафедры пачалі сваю працу асістэнты А.М. Кротаў і М.М. Мязга. З 1998 па 2004 гг. кафедру ўзначальваў германіст канд. гіст. навук, дацэнт А.М. Бабкоў.

Кафедра сёння.

У канцы XX – пачатку ХХІ ст.  на кафедры з’явіліся новыя выкладчыкі – асістэнты Д.А. Ражкоў, А.В. Малкоў, С.А. Чаропка, А.М.Дуброўка, Дз.М.Талочка, А.П.Шыляеў. З 2012 па 2019 г. загадчыкам кафедры з’яўляўляўся канд. гіст. навук, дацэнт С.А. Чаропка. З 2019 года загадчыкам кафедры з’яўляецца доктар гіст. навук, прафесар М.М. Мязга. На 2020-2021 г. на кафедры ўсеагульнай гісторыі працуе 9 выкладчыкаў, сярод якіх 2 прафесары, 5 дацэнтаў, 2 старшых выкладчыка. Напрамкам навуковых даследаванняў кафедры з’яўляецца гісторыя краін Цэнтральнай і Усходняй Еўропы ў новы і навейшы час. Па дадзенай праблематыцы выкладчыкамі кафедры ўсеагульнай гісторыі абаронены 2 доктарскаія і 5 кандыдацкіх дысертацый. Выкладчыкі кафедры з’яўляюцца аўтарамі шэрагу манаграфій і навукова-папулярных выданняў. Дацэнт кафедры С.А. Чаропка і ст. выкладчык А.П. Шыляеў займаюцца распрацоўкай пытанняў, звязаных з станаўленнем ваеннай справы ў Рэчы Паспалітай, месцам гэтай дзяржавы ў сістэме міжнародных адносін у XVI – XVIII стст. Першая сусветная вайна і праблема бежанства з’яўляюцца прадметам вывучэння дацэнта А.М. Бабкова. Гісторыя Польшчы міжваеннага перыяду, працэс станаўлення беларускай дзяржаўнасці з’яўляецца полем даследавання прафесара Р.Р. Лазько. Гісторыя Беларусі ва ўмовах пачатку Другой сусветнай вайны – прадмет даследвання дацэнта Дз.М. Талочкі. Гісторыю міжнародных адносін міжваеннага перыяду вывучаюць прафесар М.М. Мязга і дацэнт А.М. Дуброўка. Даследаваннямі ў галіне гістарычнай імагалогіі займаецца дацэнт А.М. Кротаў.

Выкладчыкі кафедры актыўна павышаюць сваю навуковую і метадычную падрыхтоўку не толькі ў Беларусі, але і за яе межамі. За апошнія гады дацэнт кафедры С.А. Чаропка прайшоў стажыроўкі ў Кракаўскім і Варшаўскім універсітэтах (Польшча), Міжнародным цэнтры “Яд Вашэм” (г. Іерусалім, Ізраіль), Маскоўскім дзяржаўным універсітэце імя М.В. Ламаносава (Расійская Федэрацыя), прафесар Р.Р. Лазько ў Вільнюскім універсітэце (Літва), прафесар М.М. Мязга ў МДУ імя М.В. Ламаносава (Расійская Федэрацыя), Міжнародным цэнтры “Яд Вашэм” (г. Іерусалім, Ізраіль), Музеі Польскай гісторыі (г. Варшава), дацэнты А.М. Кротаў і Д.М. Талочка – у МДУ імя М.В. Ламаносава (Расійская Федэрацыя), дацэнт А.М. Дуброўка – у Музеі Польскай гісторыі (г. Варшава) і Ягелонскім універсітэце (г. Кракаў, Польшча). Старшы выкладчык А.П. Шыляеў стажыраваўся ў Варшаўскім універсітэце.

Кафедра ўсеагульнай гісторыі з’яўляецца магутным навуковым цэнтрам, яна ўдзельнічае ў выкананні фінансуемай навуковай тэматыкі ў рамках Дзяржаўнай праграмы навуковых даследаванняў. На яе базе рэгулярна праводзяцца міжнародныя канферэнцыі, сярод з якіх асабліва вылучаецца «Беларусь і суседзі: шляхі фарміравання дзяржаўнасці, міжнацыянальныя і міждзяржаўныя адносіны», дзе сустракаюцца навукоўцы не толькі навуковых цэнтраў Беларусі, але і з Ізраіля, Літвы, Польшчы, Расійскай Федэрацыі, Славакіі, Украіны і Японіі. З 2012 г. на кафедры штогод выдаецца зборнік навуковых артыкулаў «Беларусь і суседзі: шляхі фарміравання дзяржаўнасцi, мiжнацыянальныя i мiждзяржаўныя адносiны».

Выкладчыкі кафедры актыўна ўдзельнічаюць у міжнародных праграмах акадэмічнага абмена. У 2017 г. дацэнт кафедры С.А. Чаропка, а ў 2018 дацэнт кафедры А.М.Дуброўка ў рамках праграмы “ERASMUS+” прачаталі курсы лекцый для студэнтаў і аспірантаў Універсітэта Эберхарда і Карла ў г. Цюбінген (Германія). у 2019 г. прафесар М.М.Мязга ў рамках праграмы “ERASMUS+”  прачытаў курс лекцый для студэнтаў Універсітэта Мікалая Каперніка ў Торуні (Польшча).  У рамках праграмы “MOST” выкладчыкі кафедры прыймалі ўдзел у міжнародных семінарах: дацэнт кафедры С.А. Чаропка – г. Берлін (Германія), дацэнт  С.А.Чаропка і прафесар М.М.Мязга – ва  Універсітэце Эберхарда і Карла ў г. Цюбінген (Германія), дацэнт А.М.Дуброўка, прафесар М.М.Мязга і прафесар Р.Р.Лазько – ва Універсітэце Мікалая Каперніка ў Торуні (Польшча).

На сённяшні момант кафедрай ўсеагульнай гісторыі створана шэраг філіялаў, якія садзейнічаюць павышэнню прафесійнага ўзроўня студэнтаў: ДУА “Гімназія № 10 г. Гомеля”,  ДУА “Гімназія № 51 г. Гомеля”, ДУА “Сярэдняя школая № 37 г. Гомеля” і  ДУА “Пакалюбічская сярэдняя школа”.