`

Тамга

ТАмГА – студэнтскае навуковае таварыства аматараў гісторыі і археалогіі. Дзейнічае на гістарычным факультэце Установы адукацыі “Гомельскі дзяржаўны універсітэт імя Ф. Скарыны”.

Заснавана ў 1996 г.

Навуковае студэнтскае таварыства аматараў гісторыіі і археалогіі  актыўна дзейнічае на гістарычным факультэце ГДУ імя Ф. Скарыны з 1996 г. Аднак і да гэтага часу студэнты-гісторыкі аб’ядноўваліся па сваіх інтарэсах як нефармальная групоўка. ТАмГА мае свой устаў, навуковага кіраўніка і старшыню, актыўных дзеячоў, якія праводзяць рэгулярныя паседжанні з навуковымі і навукова-інфармацыйнымі дакладамі.

Навуковы кіраўнік: Макушнікаў Алег Анатольевіч, доктар гістарычных навук, прафесар кафедры гісторыі ўсходніх славян і спецыяльных гістарычных дысцыплін.

А.А. Макушнікаў узначальвае таварыства ТАмГА з часу яго стварэння. Навуковыя інтарэсы Алега Анатольевіча – сярэднявечча на землях усходніх славян. З 1993 г. А.А.Макушнікаў працуе ў ГДУ імя Ф. Скарыны. Ен доктар гістарычных навук (2012 г.), займае пасаду прафесара кафедры гісторыі славян і спецыяльных гістарычных дысцыплін, вядзе актыўную навукова-даследніцкую дзейнасць. Больш за 30 палявых сезонаў Алег Анатольевіч правеў у больш за 100 археалагічных экспедыцыях на Гомельшчыне. Менавіта А.А.Макушнікаў арганізаваў маштабныя даследаванні Універсітэта і іншых устаноў помнікаў летапіснага Гомеля, а таксама рэшткаў могільнікаў і паселішчаў каля весак Абакумы, Насовічы, Нісімкавічы, Мохаў, Шарпілаўка і інш.

Вынікі даследаванняў А.А.Макушнікава надрукуваны больш чым у 300 навуковых артыкулах. Ен – аўтар кніг “В поисках древнего Гомия” (1994), “Гомель с древнейших времен до конца XVIII века” (2 выданні – 2002, 2010), манаграфіі “Гомельское Поднепровье в V – середине XIII вв.: социально-экономическое и этнокультурное развитие” (2009), сааўтар  акадэмічных выданняў “Археалогія Беларусі”, “Археалогія Беларусі. Энцыклапедыя”, “Энцыклапедыя гісторыі Беларусі”, “Энцыклапедыя археалогіі і нумізматыкі Беларусі”, таксама кніг серыі “Памяць. Гісторыка-дакументальная хроніка” (па Гомелю, Буда-Кашалеўскаму, Веткаўскаму, Гомельскаму, Добрушскаму, Чачэрскаму раенах).

Вучні А.А.Макушнікава знайшлі свой шлях у навуку. Сярод іх – дзеючыя гісторыкі і археолагі, выкладчыкі нашага Універсітэта, вядомыя краязнаўцы, магістры і кандыдаты навук.

Старшыня: Іванова Кацярына Cяргеещна, студэнтка 5 курса гістарычнага факультэта.

Асноўныя напрамкі працы:

-       далучэнне студэнтаў да навуковай  дзейнасці ў галіне вывучэння гісторыі і археалогіі Беларусі;

-       публікацыя вынікаў даследаванняў у навуковай і навукова-папулярнай літаратуры;

-       удзел ў арганізацыі і правядзенні археалагічных і краязнаўчых экспедыцый Універсітэта, Нацыянальнай акадэміі навук, міжнародных;

-       удзел ў арганізацыі і правядзенні экскурсій, выстаў, канферэнцый гісторыка-краязнаўчага напрамку;

-       дапамога музейным установам у галіне апрацоўкі гісторыка-археалагічных калекцый;

-       падтрымка творчых сувязей гомельскіх студэнтаў-гісторыкаў са студэнтамі іншых вузаў Беларусі і замежных краін;

-       прапагада гістарычных ведаў у сродках масавай інфармацыі;

-       практычная падтрымка дзяржаўнай палітыкі па забеспячэнню аховы гісторыка-культурнай спадчыны;

-       прыцягненне школьнікаў да навукова-краязнаўчай дзейнасці;

-       дапамога справе стварэння ў школах кабінетаў-музеяў;

-       удзел у грамадзянска-патрыятычным выхаванні моладзі.

Навуковыя сувязі:

-       Беларускі дзяржаўны універсітэт;

-       Брэсцкі дзяржаўны універсітэт імя А. Пушкіна;

-       Гродзенскі дзяржаўны універсітэт імя Я. Купалы;

-       Магілеўскі дзяржаўны педагагічны універсітэт імя А. Куляшова;

-       Мазырскі дзяржаўны педагагічны універсітэт;

-       Інстытут гісторыі Нацыянальнай Акадэміі навук Беларусі;

-       Музей Дзяржаўнай гісторыка-культурнай установы “Гомельскі палацава-паркавы ансамбль”;

-       школы, гімназіі, ліцэі Гомеля і вобласці;

-       Чарнігаўскі дзяржаўны педагагічны універсітэт імя Т. Шаўчэнкі (Украіна);

-       Федэральная дзяржаўная аўтаномная адукацыйная ўстанова  «Нацыянальны даследчыцкі універсітэт «Вышэйшая школа эканомікі» (Расія, Масква);

-       Бранскі дзяржаўны педагагічны універсітэт імя І.Г. Пятроўскага (Расія);

-       Інстытут археалогіі Расійскай Акадэміі навук (Масква);

-       Гомельская абласная арганізацыя грамадскага абъяднання “Беларускае дабраахвотнае таварыства аховы помнікаў гісторыі і культуры”;

-       Гомельскае гарадское краязнаўчае таварыства.

Электронны адрас: prostokatya1993@ yandex.ru

Кантактныятэлефоны: старшыня ТАмГА – (29) 125-19-52;

гістарычны факультэт – 60-40-60

НАВIНЫ ТамГа

Моховская археологическая экспедиция 2014 г.

В 2014 г. Моховская археологическая экспедиция Гомельского государственного университета под руководством профессора О.А.Макушникова продолжила исследования уникального памятника средневекового времени, расположенного у г. Лоева на Днепре. Здесь тысячу лет назад располагалось крупнейшее на землях Беларуси военизированное поселение, основной задачей которого было окончательное подчинение государству земель местных славян – радимичей и дреговичей. Погода второй половины июля прошлого года была, мягко говоря, экстремальной для полевого лагеря бой-скаутского типа. Один раз экспедицию со всеми ее палатками буквально смывал шквал воды, который обрушился на археологов с окрестной возвышенности. Но они все выдержали и отстояли лагерь. «Они» – это юные студенты-практиканты исторического факультета (многие из них раньше не знали, как поставить палатку и открыть ножом банку с тушенкой), волонтеры всякого возраста из старшекурсников, выпускников и гомельских краеведов. В прошлом полевом сезоне у экспедиции была приятная «особенность». С нами работала группа студентов-практикантов из Российского федерального государственного автономного образовательного учреждения высшего профессионального образования «Национальный исследовательский университет «Высшая школа экономики» (Москва). Студентами-россиянами руководили известные археологи В.А.Куза и А.А.Фетисов. Практика «на практике» показала, что белорусы и россияне хотят и умеют дружить, и делать вместе интересные научные открытия. А эти открытия говорят многое об истории Беларуси, России и Украины, многому учат и предостерегают от сегодняшних ошибок. Экспедиция ведет раскопки с 2003 г. Перечень находок  уже занимает тома, а самые интересные артефакты (бытовые предметы, остатки вооружения, украшения и прочее) – пополняют Музейный фонд Республики Беларусь. На основании открытий в Мохове уже сейчас можно переписывать учебники для школьников и студентов. Здесь найдены следы пребывания княжеских дружинников славянского, скандинавского, финского, балтского происхождения. Именно тех «варягов» и их собратьев по войне, о которых говорится на первых страницах восточнославянской летописи «Повесть Временных Лет», составленной в начале 12 века. Экспедиция не могла быть успешной без всесторонней поддержки со стороны руководства кафедрами, исторического факультета и ректората нашего Университета. Нам помогали Общество охраны памятников в лице Василия Иосифовича Сычева, гомельский учитель-географ Юрий Валентинович Лубочкин, краеведы  Вадим Иванович Лось, Денис Владимирович Ющенко и Сергей Иванович Подольный, воин-интернационалист Олег Александрович Бодров. И многие другие. Спасибо всем! Работу научных сотрудников и лаборантов выполнили члены нашего студенческого объединения «ТАмГА» – Екатерина Сергеевна Иванова, Дмитрий Николаевич Линденков и их соратники. Моховские открытия найдут свое место на страницах исследований подрастающих ученых.

ЭКСПЕДЫЦЫI ТамГа

1. Экспедыцыя ГДУ імя Ф. Скарыны з удзелам Таварыства аховы помнікаў (кір. кандыдат гістарычных навук Макушнікаў А.А.). Даследаванні сярэднявечнага Гомеля (ліпень 2011 г.).

2. Экспедыцыя ГДУ імя Ф. Скарыны з удзелам Таварыства аховы помнікаў (кір. Ліндзянкоў Дз. М.).  Вызнчэнне ахоўных зон на Гомельскім Любенскім гарадзішчы (ліпень 2011 г.).

3. Экспедыцыя Чарнігаўскага дзяржаўнага педагагічнага універсітэта імя Т. Шаўчэнкі і Інстытута археалогіі НАН Украіны (кір. доктар гістарычных нвук Моця А.П., кандыдат гістарычных навук Каваленка Ул.П., Скараход М.Д.). Археалагічныя даследаванні сярэднявечнага ваеназаванага паселішча каля в. Шаставіца Чарнігаўскай вобласці (ліпень 2011 г.).

4. Экспедыцыя ГДУ імя Ф. Скарыны (кір. кандыдат гістарычных навук Макушнікаў А.А.). Раскопкі славянскіх сярэднявечных помнікаў каля в. Мохаў Лоеўскага раена Гомельскай вобласці (ліпень-жнівень 2011 г.).

5. Экспедыцыя ГДУ імя Ф. Скарыны (кір. кандыдат гістарычных навук Макушнікаў А.А.).  Археалагічная разведка помнікаў каменнага, бронзавага вякоў і перыяду сярэднявечча каля в. Раманавічы Гомельскага раена (кастрычнік 2011 г.).

6. Экспедыцыя ГДУ імя Ф. Скарыны з удзелам Таварыства аховы помнікаў (кір. доктар гістарычных навук Макушнікаў А.А.). Выратавальныя раскопкі ў гістарычным цэнтры Гомеля (ліпень 2012 г.).

7. Экспедыцыя ГДУ імя Ф. Скарыны (кір. доктар гістарычных навук Макушнікаў А.А.). Раскопкі славянскіх сярэднявечных помнікаў каля в. Мохаў Лоеўскага раена Гомельскай вобласці, збіранне этнаграфічнай інфармацыі (ліпень – жнівень 2012 г.).

8. Экспедыцыя ГДУ імя Ф. Скарыны з удзелам Таварыства аховы помнікаў.  (кір. Ліндзянкоў Дз. М.). Археалагічныя разведкі па Гомельскаму (вв. Цяруха, Якубоўка, Чонкі і Ільіч) і Лоеўскаму раенах (вв. Абакумы, Гарадок, Мохаў і г. Лоеў) з мэтай вызначэння захаванасці помнікаў і выяўлення раней невядомых (ліпень – жнівень 2012 г.).

9. Экспедыцыя ГДУ імя Ф. Скарыны з удзелам Таварыства аховы помнікаў  (кір. доктар гістарычных навук Макушнікаў, А.А.). Выратавальныя раскопкі ў Гомеле (Іллінскі спуск) (верасень 2012 г.).

10. Экспедыцыя ГДУ імя Ф. Скарыны (кір. доктар гістарычных навук Макушнікаў А.А.). Археалагіяная разведка каля в. Раманавічы (кастрычнік 2012 г.).

11. Экспедыцыя Інстытута гісторыі НАН Беларусі (кір. кандыдат гістарычных навук Крывальцэвіч М.М.). Раскопкі помніка бронзавага века каля в. Копань Рэчыцкага раена (ліпень 2013 г.).

12. Экспедыцыя ГДУ імя Ф. Скарыны (кір. доктар гістарычных навук Макушнікаў А.А.). Раскопкі славянскіх помнікаў каля  в. Мохаў Лоеўскага раена Гомельскай вобласці (ліпень 2013 г.).

13. Экспедыцыя ГДУ імя Ф. Скарыны і ДГКУ “Гомельскі палацава-паркавы ансамбль”з удзелам Таварыства аховы помнікаў  (кір. Ліндзянкоў Дз. М.). Археалагічныя разведкі ў Лоеускім раене (ліпень 2013 г.).

14. Экспедыцыя ГДУ імя Ф. Скарыны і ДГКУ “Гомельскі палацава-паркавы ансамбль” (кір. доктар гістарычных навук Макушнікаў А.А. і Ліндзянкоў Дз. М.). Археалагічныя даследванні паселішча і курганоў каля в. Цяруха Гомельскага раена (жнівень 2013 г.).

15. Экспедыцыя ГДУ імя Ф. Скарыны з удзелам Таварыства аховы помнікаў гісторыі і культуры (кір. доктар гістарычных навук Макушнікаў А.А.). Выратавальныя раскопкі сярэднявечнага пасаду ў Гомеле па вул. Пралетарскай (верасень-кастрычнік 2013 г.).

16. Экспедыцыя ГДУ імя Ф. Скарыны і ДГКУ “Гомельскі палацава-паркавы ансамбль” (кір. доктар гістарычных навук Макушнікаў А.А., Ліндзянкоў Дз. М.). Археалагічная разведка помнікаў каменнага бронзавага, жалезнага вякоў і перыяду сярэднявечча каля в. Шарсцін Веткаўскага раена (кастрычнік 2013 г.).

Навуковыя публікацыі членаў таварыства ТАмГА

2010 год

Середньовічні старожітності Центрально-Східноі Европі: Матеріали IX Міжнародної студентскої навукової археологічної конференціі (Чернігів, квітень 2010 р.) / Институт археологии НАН Украины, Чернігівський державний педагогічний університет імені Т.Г. Шевченка, Інстітут археологіі та стародавньоі історіі Північного Лівобережжя. – Чернігів: ЧНПУ імені Т. Г. Шевченка, 2010. – 296 с.

1. Гусев, А.А. Новая христианская реликвия из Гомельского Поднепровья

2. Линденков, Д.Н. Курганы № 64 и 30 Моховского могильника

3. Лось, В.С. Гомельскае навуковае аб’яднанне “Таварыства Аматараў Гісторыі і Археалогіі”(ТАмГА)

4. Меркуль, А. В. Образ беса в Киево-Печерском патерике

2011 год

Археологические исследования в Еврорегионе «Днепр» в 2011 г.: Научный ежегодник / редакц. кол.: Толочко П.П. (отв. ред.), Ивакин Г.Ю., Моця А.П., Коваленко А.Б. (зам. отв. ред.), Коваленко В.П. (отв. секр.). – Чернигов: Десна Полиграф, 2012. – 168 с.

1. Гришечкин, М.А., Леднев, Р.П. Историко-археологическая разведка по «Екатерининскому шляху» под Гомелем / Археологические исследования в Еврорегионе «Днепр» в 2011 г.: Научный ежегодник.–Чернигов: Десна Полиграф, 2012. – 168 с.

2. Лебедев, А.Д., Писаренко, А.А. Археологические разведки в Гомельской области

3. Макушников, О.А., Меркуль, А.В. Охранные археологические раскопки на Гомельском околоградье

Студенческая наука-2011. Региональная научно-практическая конференция студентов вузов Могилевской области, материалы конференции 21 апреля 2011 / под ред. А.В. Бирюкова. – Могилев: УО “МГУ им Кулешова”. – 2011.- 288 с..

1. Панкоў, Ю.У. Гомельскі стараста Аляксандр Служка

Новые материалы и методы археологических исследований. Научная конференция молодых ученых. 15 – 17 марта 2011 г. : тезисы док-в / отв. ред. В. Е. Родинкова, А. Н. Федорина. – М. : Институт архелогии РАН, 2011. – 92 с.

1. Линденков Д. Н., Гусев А. А. Моховский комплекс X – XI вв.: открытое торгово-ремесленное поселение на юго-востоке Беларуси

«Середньовiчнi старожитностi Центрально-Схiдной Європи», X Международная студенческая науч. археологическая конф. (Чернигов, 15 – 17 апреля 2010 г. : материалы / редкол. : В. О. Дятлов [и др.]. – Чернигов : ЧНПУ им. Т. Г. Шевченко, 2011. – 236 с.

1. Гусев, А.А. Новые культовые памятники Полесья

2. Линденков, Д.Н. К вопросу о наличии предметов вооружения в курганных могильниках Гомельской области

3. Лось, В.С. Да пытання аб існаванні сярэднявечнага храма ў старажытным Пінску

4. Меркуль, А. В. Проблема религиозной разобщенности Руси в XI – XII вв.

5. Панков, Ю.В. Герб Остоя на изразце XVII в. (по материалам раскопок Гомеля)

2012 год

Археологические исследования в Еврорегионе “Днепр” в 2012 г. : междунар. Сб. науч. ст. / междунар. редкол.: О.М. Демиденко (отв. ред.), Н.Н. Кривальцевич (зам. отв. ред.), О.А. Макушников (науч. ред.), Ю.В. Панков (отв. секр.); Гом. Обл. исполн. ком., Ин-т истории НАН РБ, Гом. гос. ун-т им. Ф. Скорины. – Гомель: ГГУ им. Ф. Скорины, 2013.- 210 с.

1. Казаков, А.Н. , Передня А.И. Находки каменных топоров в Буда-Кошелевском районе Гомельской области

2. Лебедев, А.Д., Писаренко, А.А., Сычев, В.И. Моховский микрорегион под Лоевом: археологическиая карта и топонимия

3. Линденков, Д.Н., Иванова, Е.С. Археологические разведки в Гомельском и Лоевских районах

4. Меркуль, А.В., Іванова, К.С. Пацеркі Мохаўскага комплексу (паводле раскопак 2012 г.)

5. Панкоў, Ю.У. Пячатка караля Рэчы Паспалітай Уладзіслава IVВазы з Гомеля

Романовские чтения- 9: сб. статей Международной науч. конференции 29 ноября 2012 г. / под общ. ред. Н.М. Пурышевой. – Могилев: МГУ имени А.А. Кулешова, 2013. – 228 с.

1. Панков, Ю.В. Личность капитана Монтгомери в военной истории Беларуси

2. Чудакова, О. А. Применение смертной казни в Великом княжестве Литовском по Статуту 1588 г.

Середньовiчнi старожитностi Центрально-Схiдной Європи: Матеріали XI Международнай студентскай науч. археологическай конф. (Чернигов, 20-22 квітня 2012 р.) Інститут археологіі НАН Украіні, ЧНПУ им. Т. Г. Шевченко, Центр археалогіі та стародавньоі історіі Північного Лівобережжя імені Д. Я. Самоквасова. – Чернигов : ЧНПУ им. Т. Г. Шевченко, 2012. – 220 с.

1. Чудакова, О. Появление евреев на территории Восточной Европы

2. Ятин, П. Причины поражения при Шауляи

2013 год

Менталитет славян и интеграционные процессы: история, современность, перспективы: материалы VIII Междунар. науч. конф., Гомель, 23-24 мая 2013 г. / М-во образования Респ. Беларуси; под ред. В.В. Кириенко. – Гомель: ГГТУ им. Сухого, 2013.- 442 с.

1. Панков, Ю.В. Родовой герб как проявление индивидуализма в шляхетской семье (на примере Служек)

Середньовiчнi старожитностi Центрально-Схiдной Європи: Матеріали XI Международнай студенческой науч. археологической конф. (Чернигов, 12-14 квітня 2013 р.) Інститут археологіі НАН Украіні, ЧНПУ им. Т. Г. Шевченко , Центр археалогіі та стародавньоі історіі Північного Лівобережжя імені Д. Я. Самоквасова. – Чернигів : ЧНПУ им. Т. Г. Шевченко, 2013. – 196 с.

1. Чудакова, О. Образ евреев в глазах населения Великого княжества Литовского XIV- XVII вв.